De Druiven Jagers in Chili deel 3: alle deuren openen zich voor ons

We zijn uitgenodigd bij collega wijnboer meneer Cardoen ter gelegenheid voor het slaan van de eerste steen van zijn nieuwe wijnmuseum. Op weg naar het feest dreigen we bijna een fuik in te rijden maar Luiz trekt 50 meter voor de controle aan het stuur en maakt een linksomkeer. ‘No licence’, zegt ‘ie; kennelijk is zijn rijbewijs al enkele jaren verlopen.

We nemen een sluiproute door de wijngaarden en ontsnappen ternauwernood aan een ongeluk. Luiz wil een auto inhalen die terwijl we proberen te passeren expres meer gas geeft. De vrachtwagen die ons tegemoet rijdt kunnen we alleen ontwijken door weer terug achter de auto te duiken. Een hoop gescheld in zes verschillende talen volgt en de strekking is uiteindelijk: hij (de idioot in het verkeer) is in zijn familie de eerste generatie mét een auto en Luiz is de eerste zónder chauffeur. Een schaterlach volgt. 

We arriveren veel te laat. Bij de ingang worden onze namen gecheckt door mannen met oortjes, we mogen doorrijden. De speeches zijn al begonnen en we zijn net op tijd voor die van de president van Chili. Ze wordt omringd door bodyguards. We zullen haar later tijdens de lunch ontmoeten, geven haar een knipoog en krijgen een vriendelijke lach terug. Daar blijft het bij.

We arriveren op het feest van Cardoen

We arriveren op het feest van Cardoen

Luiz, Dido en een journalist druk in gesprek op het feest van Cardoen

Luiz, Dido en een journalist druk in gesprek op het feest van Cardoen

Tijdens de lunch vermaken we ons uitstekend, want Luiz maakt iedere tafel aan het lachen. Hij is een natuurlijke bindende factor. We kunnen het met name goed vinden met de vrouw van Cardoen en met haar zus die televisieprogramma’s op de Chileense televisie presenteert. Beiden trouwens ook waanzinnige verschijningen van vrouwen! De volgende dag belt Cardoen Luiz persoonlijk op om te zeggen dat ‘ie ons zo leuk vond. Het moet niet veel gekker worden.

We maken een hoop mee en de ene situatie lijkt de andere te overstijgen. Zo hebben we het weekend erop een feest in Santiago bij David (ook wel Gayvid genoemd), een goede vriend van Luiz. We wisten dat hij nogal van mannen hield, maar niet dat Dido de enige vrouw op zijn feestje zou zijn. Of dat Jur de enige heteroman zou zijn. Naast dat Jur het doelwit was van meerdere geile mannen heeft hij ook een aantal zeer interessante diplomaten ontmoet. Dido heeft gedanst met zes jongens op muziek van de Spice Girls; ze kenden de tekst beter dan zijzelf. 

Eind mei bezoeken we Roberto, de levenspartner van Luiz die woont in Lima, Peru. Roberto is daar de ambassadeur van Chili. Hij is een gerespecteerd man en heeft zich al meer dan eens bewezen voor zijn land (zo was hij eerder al ambassadeur in Canada en Maleisië). Er heerst al 160 jaar spanning tussen Chili en Peru, vanwege de Chileense annexatie van een stuk land waar nu veel geld wordt gewonnen uit goud- en kopermijnen (door voornamelijk Canadese bedrijven). Door die frictie is Peru voor Chili het belangrijkste land om te vriend te houden. Roberto is daarmee altijd een doelwit. Hij wordt om die reden altijd bewaakt door zijn bodyguards met steun van extra politie-eenheden. Roberto is een charmante man met een warme persoonlijkheid: een man met charisma en veel humor. Hij vindt het verschrikkelijk om altijd omringd te worden door beveiliging maar het kan niet anders. Hij heeft wel een hecht team weten te creëren waarmee hij dit bizarre leven zo persoonlijk mogelijk probeert te maken.

 We slapen in zijn prachtige paleis dat bewaakt wordt door mannen met machinegeweren. Erg spannend allemaal. De volgende dag gaan we shoppen, en we worden gebracht door een chauffeur en krijgen zelfs een bodyguard mee. In de auto klinkt Get Up van James Brown en we vragen of het volume lekker hoog mag - dat kan - en we zweven door Lima. Behoorlijk surrealistisch allemaal. Wanneer we met Roberto gaan lunchen sluit ook de volgauto aan met daarin nog vier extra agenten. De agenten bespelen de sirene met lichte piepjes waar ze het verkeer mee regelen en zorgen dat alle auto’s voor ons wijken. We komen aan bij één van de populairste restaurants van Lima, La Mar, en er staat een rij tot buiten. We lopen langs de hele rij en er is direct een tafeltje voor ons beschikbaar. Dit leven heeft zo z’n voordelen.

De deur wordt voor dido opgehouden door de chauffeur en bodyguard  van roberto

De deur wordt voor dido opgehouden door de chauffeur en bodyguard  van roberto

lunch in la mar 

lunch in la mar 

De volgende dag mogen we mee naar het meest belangrijke paardenfestival van Peru, bekend om het hoogste niveau dressuur in Zuid Amerika. Omringd door beveiliging in burger lopen we het terrein op en worden we langs alle passages geloodst tot dat we in het VIP-gedeelte arriveren. Mensen van de organisatie hebben niet eens tijd om ons een halt toe te roepen want er staan direct een aantal agenten tussen. In de VIP-lounge gaan dienbladen rond met whisky, bier en pisco sour. Het is 12.30, maar vooruit! 

Op de terugweg rijden we door de arme buitenwijken van Lima. Lima is een woestijn en in het zand staan eindeloos veel onafgebouwde huizen. Je kunt je voorstellen dat een aardbeving deze hele wijk wegvaagt. Dit schept een groot contrast met de mooie wijk waar wij wonen in Lima, waar de huizen zeer stevig zijn gebouwd en luxe in overvloed is. 

onderweg met escort

onderweg met escort

de winnaar van dit jaar doet een eren rondje achter de coulissen

de winnaar van dit jaar doet een eren rondje achter de coulissen

we halen zelfs de krant 'el Comercio', de grootste in peru! 

we halen zelfs de krant 'el Comercio', de grootste in peru! 

We hebben veel geleerd van onze tijd in Chili; onder andere hoe we NIET wijn willen maken. We wilden per se een groot wijnbedrijf meemaken, om te zien hoe op een commerciële manier wijn geproduceerd kan worden. Dit is een belangrijk aspect, omdat we voorheen alleen op kleine wijnboerderijen gewerkt hebben. Dat het zo onpersoonlijk zou zijn, zoals bij François Lurton (maar dit was nog een kleine speler in de overvloed van gigantische producent in Chili), waar wijn via protocollen gemaakt zou worden, hadden we niet in deze (kille) mate verwacht. Door dit te hebben ervaren weten we dat het niks voor ons is. Wijn is geen product dat via schema’s gemaakt kan worden: wijn is een product dat liefde en aandacht vereist. De stokken verdienen een luisterend oor. Het is geen toeval dat we uitgerekend bij Luiz in Santa Ana beland zijn. Hier vonden we iemand met dezelfde filosofie, voor wie wijn ook meer is dan gewoon een commodity. Het is een liefde. 

Luiz & Dido, stampend in een houten foudre. 

Luiz & Dido, stampend in een houten foudre. 

Dido nog steeds stampend op druiven. 

Dido nog steeds stampend op druiven. 

de nieuwe fundering voor de slaapkamer van luiz. Slapen op herinneringen!  

de nieuwe fundering voor de slaapkamer van luiz. Slapen op herinneringen!  

vrienden voor het leven

vrienden voor het leven

 

Een boer in Swartland

Het is half 7 en ik zie niks. De eerste zonnestralen scheren over de Paardeberg en ik rijd er recht op af. Ik heb geen idee of ik nog op de zandweg rij of ernaast maar het voelt goed en ik hoor geen geluid van achter. Ik rijd in ‘het bakkie’ een krakende Isusu pick-up met bijna 4 ton op de teller. Een gierende diesel, zeer betrouwbaar, de motor nog nooit open geweest. Een keer per half j

aar trilt de uitlaat er af en lijkt het alsof je op een Harley zit.

De laatbak zit vol met plukkers, 7 mannen die ik zojuist heb opgehaald uit de industriestad Malmesbury in de volksmond Mama’s Bay. Ik trap het gas wat harder in met mijn met modder besmeurde laarzen als ik voel dat de weg omhoog begint te hellen. De zon kantelt mee en ik zie dat ik nog op de weg rijd. Mijn linker hand gooi ik achteloos over de bijrijders stoel terwijl een windvlaag mijn lange haar van rechts naar links gooit. Ik ben boer, in Swartland; Zuid Afrika. In de verte komt een 5 meter hoge oogstmachine op me afrijden, gevolgd door een wolk van stof. Ik begin uit te wijken naar links terwijl ik de grootste kuilen in de weg probeer te ontwijken. Achterin zie ik de mannen rustig doorpraten terwijl ze meedeinen op mijn gezwengel. De weg is smal en we naderen de oogstmachine. Ik druk het bakkie half in de berm en duik de stofwolk in. Ik zie wederom niks. Vijf seconden later schuift het gordijn weer open en ik stuit op twee vrouwen zeulend met grote tassen die driftig zwaaien met hun duim omhoog. Ik trap op de rem, laat de vrouwen in en vervolg mijn weg.

We rijden dieper de Joubertskloof in en naderen het doodlopende eind waar twee bergen omhoogschieten met in het midden een uitgestrekt zadelpunt. Links de Dragonridge die, zoals de naam impliceert, lijkt op een drakenrug en links Sonkop, de hoogste piek in de omgeving. De vrouwen drop ik bij de buurman en ik leg de laatste twee kilometer af door de grazende koeien tot de weg doodloopt. Hier draai ik het erf van het Fynbos estate op. De mannen springen van de wagen over in de aanhanger van de trekker die de wijngaard in verdwijnt. Koffie. Ik krijg bijna zin om een sjekkie te stampen puur omdat het zo goed past bij de situatie. Het stoerste wijf van de wereld komt aan lopen en zit al helemaal onder de wijn. De eerste pushdowns* zijn alweer een feit.

Een doorsnee ochtend tijdens de oogst periode in Swartland. Op voor dag en douw en snoeihard werken tot de zon onder gaat. Over een uur komt de eerste lading druiven alweer binnen die moeten worden ontsteeld, gekneusd en geperst. Het gaat maar door en het verveelt nooit. We staan aan het begin van een oerproduct.

*push downs is het letterlijk 'neerdrukken' van de druivenschilletjes tijdens de 'inweking'. Na het destemmen-crushen worden de rode druiven in bakken gehouden. Het sap verdwijnt langzaam naar de bodem waardoor de toplaag droog wordt. Door deze goed nat te houden door 3 maal daags de 'cap' omlaag te drukken, wordt er voldoende kleur en tannine ontnomen aan de schilletjes.

Zo ziet een goede push down eruit 

Maar dat is hard werken! 

Partyberg 2 en de kortste Cape Argus ooit!

Al voordat we vertrokken waren naar Zuid Afrika had Jur twee tickets gekocht voor de befaamde Cape Argus, een fietstocht van 107 kilometer, door Kaapstad naar Kaap de Goede Hoop en langs heel veel heuvels weer terug. Een groots evenement, met wel 35.000 deelnemers. Omdat wij internationale deelnemers waren, konden we nog meedoen voor een schamele 65 euro per persoon. Fietsen hadden we niet, maar die regelen we wel, dachten we. Dat lukte ook, via via. De sportievelingen in Zuid Afrika zijn echt ontzettend aardig, want binnen twee weken hadden we twee racefietsen, schoenen, outfit en één helm. Allemaal voor nop! 

Zijn wij dan van die fietsers? Nou ja, Jur wel een beetje. En hij heeft mij zover gekregen dat ik met hem naar Spanje ben gefietst, in de traditie van mijn ouders. Hij regelde alles, ik stapte alleen maar op en fietste mee. Ingeklikt en wel. Dat heb ik trouwens ook geweten, ben denk ik 5 keer gevallen in stilstand. Telkens op dezelfde plek. Maar goed, ik dwaal af.

We hebben twee keer geoefend in Zuid Afrika, beide keren op hete dagen met veel stijgen en dalen. De eerste tocht was naar het schattige dorpje Riebeek Kasteel waar we genoten hebben van een glas wijn dat de terugweg bewonderenswaardig niet belemmerde. De tweede keer hadden we 53 kilometer afgelegd, dat ook prima ging.

Na m’n val van vorige week was alleen het uit- en inklikken van de fietsschoen een beetje pijnlijk. Maar toen werd er een behoorlijke tegenvaller bekend gemaakt: vanwege de heftige bosbranden was de weg van de Cape Argus ingekort naar 47 kilometer, in plaats van 107. Het start en eindpunt op dezelfde plek en een weg met nauwelijks heuvels.

Dit kwam eigenlijk beste goed uit, omdat de avond ervoor we een feest hadden, opnieuw op de Paardeberg, ditmaal bij Adie Badenhorst. Het was het grootste after-harvest feest in de Swartland, eentje die we absoluut niet konden missen.

Het feest in het bos 

Manneke Pis dat de hele avond lang gin piste

Daar eenmaal aangekomen vroegen allemaal mensen die ik niet kende hoe het met mijn voet ging. Heel aardig, maar toch had ik gehoopt dat iedereen het was vergeten. Niet dus. Maar goed, dit feest ben ik blijven staan. Alle wijnmakers weer gezien en alle vintages weer geproefd. Om 3 uur 's nachts vertrokken we en de laatst mogelijke start van de Argus was om 10 uur. Wekker om 7 uur, met koffie in de auto en …. File.

De garage die we hadden geregeld konden we eerst niet vinden, en de afstandsbediening werkte niet. Tijd tikte door, het was inmiddels half 10. Snel ergens anders geparkeerd, op de fiets gestapt en toen realiseerde ik me dat ik onze chips was vergeten, die we donderdag hadden opgehaald in Kaapstad. Daarmee registreer je jezelf en kom je binnen. Ook had Jur nog steeds geen helm.

Daarnaast hadden we geen idee waar de start was, Jur vroeg het aan een agent die wees naar een peloton fietsers, ‘volg hen’. We volgden het groepje fietsers en voor we het wisten zaten we een peloton van duizenden fietsers. We zaten blijkbaar in de race! De start zal wel ergens bij de finish zijn dachten we en aangezien we toch geen kant meer op konden fietsten we lachend mee. We legden in totaal 3 kilometer naar de finish, daar kregen we direct een medaille omgehangen en voor we het wisten stonden we met een halve liter bier in ons hand tussen een vrolijke menigte.

Voila, dat was de Cape Argus. Niet slecht, ook niet bijster goed, maar we kijken er met een goed gevoel op terug en de medaille hangen we ergens in de wilgen.

De dag hebben we compleet in stijl afgesloten door een enorme seafood platter weg te werken in Camps Bay. Niet echt verdiend, maar wel lekker. 

met onze welverdiende medailles 

De welverdiende seafood platter 

de Partyberg

Terwijl ik dit schrijf lig ik al een aantal uur met m’n voet omhoog op de bank in het restaurant van Fynbos. Er is een bruiloft aan de gang en ik ben compleet nutteloos. Ik heb een hoge prijs moeten betalen om het feestje te mogen meemaken bij de cellar van Eben Sadie, waar alle figuren in de Swartland waren. En precies hen vind ik interessant om te onderzoeken voor mijn masterscriptie Antropologie. Ik doe namelijk onderzoek naar de nieuwe wijnbeweging SIP (Swartland Independent Producers) die Swartland als kwaliteitsregio op de kaart hebben gezet. Voorheen stond de Swartland namelijk vooral bekend om bulkwijn dat massaal werd geproduceerd door grote coöperaties zoals Swartland Winery en Riebeek Cellars. Deze jonge 'independent' wijnmakers hebben hun voet neergezet in de Swartland met de mening dat dit gebied veel meer kan betekenen dat alleen bulk wijn. En ze hebben succes: alle leden van de nu 5 jaar oude SIP hebben hun omzet zien stijgen. De vijf oprichters - Eben Sadie, Adi Badenhorst, the Mullineux & Callie Leow - verkopen hun wijnen voor prijzen die zelfs voor ons Europeanen hoog zijn, denk aan zeker 50 euro per fles. Dat niet alleen, de wijnen zijn in één woord: GE-WEL-DIG! 

Dus was het mijn doel om een keer een braai met ze mee te maken. Een braai is het Afrikaanse woord voor barbecue en is onderdeel van de levensstijl van de Zuid Afrikaners. En dat kunnen ze: meerdere stukken vlees worden op de grill gegooid en iedereen graaide met z’n hand in bakken om een stuk te bemachtigen. De wijnen die werden geserveerd waren niet normaal lekker. Alle wijnmakers van de SIP zijn niet alleen wijnmakers, maar ook wijnliefhebbers. Zo waren er niet alleen wijnen van henzelf, maar ook uit de Loire, Moesel, Bordeaux en Stellenbosch.        

U zult waarschijnlijk begrijpen dat alles natuurlijk geproefd moest worden. En voordat je glas leeg was kwam er al weer iemand aan lopen met de vraag: ‘did you taste this already?’ en dan in plaats van je glas leeg te gooien dronk je ‘m gewoon snel op. Dat ging allemaal heel voorspoedig totdat ik door mijn enkel zwikte temidden van alle feestgangers. Ik herinner me gelach en veel ‘ooo’, maar ik sprong meteen weer op en liep nonchalant naar de tafel met wijn om te kijken wat ik nu weer ging inschenken. Ik keek naar beneden en zag toen dat mijn verwondingen toch wel iets erger dan aanvankelijk gedacht: het witte tekentje van mijn ‘Tom's’ schoen werd rood van het bloed. Ik ging naar binnen en werd op een stoel gezet. Naast een grote schaafwond op mijn knie bleek ik met mijn enkel in glas gevallen te zijn, dat nu bloedde als een rund. Dat ik zoveel alcoholische consumpties tot mij had genomen werkte natuurlijk niet mee. Mijn voet werd door een wijnmaker ingetapet terwijl Jur nog grapte over zijn EHBO cursus: ‘Hello! I am a first aid responder, may I help you?!’ En de wijnmaker dat beaamde: ‘Yes, I should say that!’ Iedereen begon langzaamaan te dansen, juist het moment waar ik op had gewacht (ik hou nog al van wild dansen als ik wat gedronken heb, en zonder trouwens ook). Helaas ging dat niet meer, en niet lang daarna gingen we naar huis. Het was bijna ongelofelijk, maar het was nog niet eens 12 uur. Deze figuren uit de Swartland – allemaal wonend rondom de Paardenberg (je kan ook wel zeggen Partyberg) – weten hoe ze moeten feesten. We voelen ons helemaal thuis.

Inmiddels zijn de hoofdgerechten de deur uit, zonder mijn hulp. Vooraf hebben we quiches gemaakt en verschillende dips, waar heel veel van over is. Deze bruiloften zijn één van de redenen (of misschien wel de enige reden) dat ik acht kilo ben aangekomen tijdens mijn vorige verblijf. Dat is er gelukkig wel weer af, maar nu ik al dit eten weer voorbij zie komen kan ik het toch niet helpen zo 10 samosa’s of spring rolls naar binnen te werken. En voorlopig kan ik de berg niet op rennen ook, met deze enkel. We moeten namelijk wel fit worden, want Jur en ik (of eigenlijk Jur) heeft besloten dat we mee gaan doen aan de Cape Argus, ’s werelds grootste fietsevenement. 106 kilometer, door Kaapstad, naar Cape Point en weer terug. Dat was al een behoorlijk end met de auto, laat staan met de fiets. Ook de Kaapse wind en gebergte moeten we meerekenen. Ben heel benieuwd hoe we het er vanaf gaan brengen. We hebben viavia twee fietsen op de kop getikt, ééntje nog zonder schoenen. Maar dat wordt geregeld. Het enige wat we nog moeten hebben is een helm. Binnenkort dus een update over deze 'suicidal' fietsrit. Suicidal omdat er de avond van te voren er nog zo'n Partyberg feest is waar we zijn uitgenodigd. En dat kunnen we natuurlijk niet afslaan...